Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie zmiany wprowadza projekt normy ISO 9001:2026,
- które wymagania pozostają bez zmian,
- jak wygląda okres przejściowy do września 2029 roku,
- dlaczego nie warto odkładać wdrożenia ISO 9001,
- gdzie znaleźć omówienie pozostałych norm ISO.
Ostateczny projekt Międzynarodowej Normy (FDIS) jest już na ukończeniu. Final Draft International Standard został opublikowany i zatwierdzony.
Natomiast ostateczna publikacja wydania zaktualizowanej normy ISO 9001 (ISO 9001:2026) planowana jest na wrzesień 2026 r.
Po opublikowaniu normy ISO 9001:2026 certyfikowane organizacje będą miały trzyletni okres przejściowy na adaptację do kolejnej wersji normy. Certyfikaty ISO 9001:2015 zachowają ważność przez cały okres przejściowy, czyli do września 2029 roku.
Sam dokument jest obszerniejszy niż wersja z 2015 r. Największe jednak uzupełnienia dotyczą materiałów wstępnych i Załącznika A. Załącznik A zawiera więcej wytycznych i wyjaśnień dotyczących wymagań zawartych w normie ISO 9001:2026. Natomiast podstawowe wymagania, czyli punkty od 4 do 10 obejmują tylko nieduże zmiany.
Norma ISO 9001 jest jednym z najczęściej wdrażanych standardów systemów zarządzania na świecie. Jeżeli chcesz lepiej poznać jej miejsce wśród pozostałych norm oraz dowiedzieć się, czym różnią się najważniejsze standardy ISO stosowane przez przedsiębiorstwa, zapraszamy do lektury naszego przewodnika „Normy ISO – przewodnik po najważniejszych standardach systemów zarządzania”.
Co to oznacza?
Oznacza to, że organizacje, które już spełniają wymagania ISO 9001:2015, będą się musiały najmniej napracować. Dla nich zmiany będą kosmetyczne. A jeszcze mniej te organizacje, które mają też wdrożony system ISO 14001:2015.
Nowelizacja normy nie zmienia podstawowych zasad funkcjonowania systemu zarządzania jakością. Jeżeli chcesz poznać wymagania obowiązującej wersji normy oraz sposób jej stosowania w praktyce, przeczytaj opracowanie „PN-EN ISO 9001:2015 – Systemy zarządzania jakością – Wymagania”.
A więc, co się zmieni? (najważniejsze zmiany):
- Kontekst organizacji (pkt.4.1)
W kontekście organizacji nie będzie chodziło wyłącznie o wskazanie kwestii zewnętrznych i wewnętrznych, ale o wytyczanie kierunku działania organizacji. Od kontekstu do sterowania strategicznego (w tym zrównoważonego rozwoju). Zmiany klimatyczne będą odgrywać w tym kontekście wyraźną rolę. Zatem poprawka Amd1:2024 do normy ISO 9001:2015 została formalnie włączona do punktu 4.1, co oznacza wymaganie uwzględnienia zmian klimatu jako czynnika w kontekście organizacji. Dlatego też w organizacji należy ustalić, czy zmiana klimatu jest istotną kwestią oraz czy odpowiednie strony zainteresowane mogą mieć wymagania związane ze zmianami klimatu. - Przywództwo i zaangażowanie (pkt.5.1.)
Nowe brzmienie pkt.5.1. zdecydowanie i czytelnie nakłada na kadrę zarządzającą obowiązek promowania i demonstrowania kultury jakości i etycznego postępowania. Punkt zawiera nowe wytyczne dotyczące sposobu demonstrowania tych zasad. Kierownictwo najwyższego szczebla musi nie tylko kierować organizacją, ale także dbać o to, by jakość była jej integralną częścią. - Polityka jakości (pkt.5.2)
Polityka jakości będzie musiała wyraźnie „uwzględniać kontekst organizacji i wspierać jej kierunek strategiczny” oraz wzmocnić nacisk na powiązania między systemem zarządzania jakością a procesami biznesowymi. - Zarządzanie ryzykiem i szansami (pkt.6.1)
Wymagane będzie zdecydowanie wyraźniejsze rozróżnienie pomiędzy ryzykami i szansami, tak aby oddzielić określanie ryzyka i szans od planowania działań w kierunku ograniczania ryzyka i realizacji szans. W tym celu podzielono punkt 6.1 na podpunkty (6.1.1 do 6.1.3). Ponadto w zarządzaniu jakością winny być uwzględniane kwestie ryzyk i szans w zakresie cyfryzacji i innowacji (cyfryzacja, analiza danych, sztuczna inteligencja AI, cyberzagrożenia). Unikanie ryzyka to za mało. Norma wymaga aktywnego wykorzystywania szans i stymulowania innowacji. Szczegółowe wytyczne odnośnie punktu 6.1 zawarto w Załączniku A. (A6.1.2 i A6.1.3). - Planowanie zmian (6.3):
Planowanie zmian stanie się bardziej konkretne dzięki wyraźnym wymaganiom dotyczącym komunikacji, oceny i monitorowania. - Świadomość ( pkt. 7.3)
Zwiększono nacisk na wymagania dotyczące świadomości pracowników, tak aby pracownicy rozumieli „kulturę jakości i etyczne zachowanie”.
Podsumowując:
Rewizja normy ISO 9001:2026 jest raczej ewolucją a nie rewolucją. Zatem okres przejściowy będzie w zupełności wystarczający do stopniowego wprowadzenia zmian, tak aby ograniczyć czasochłonność i kosztochłonność prac dla tych organizacji, które już posiadają wdrożony system ISO 9001:2015.
Nie warto również zwlekać z wdrożeniem i certyfikacją ISO 9001:2015 do nowej rewizji, gdyż pierwsze certyfikaty ISO 9001:2026 będą wydawane najwcześniej na początku trzeciego kwartału 2027. Czekanie może tylko spowodować odraczanie korzyści płynących z wdrożenia ISO 9001, czyli większego zadowolenia klientów, lepszej konkurencyjności, usprawnienia procesów, a tym samy lepszej wydajności i efektywności. System ISO 9001:2015 będzie w przyszłości znakomitą podstawą do szybkiej i prostej aktualizacji do ISO 9001:2026.
